Trekkersrol binnen circulaire economie voor kmo’s uit textiel en kunststofverwerkende industrie

De Fabriek voor de Toekomst Nieuwe Materialen beschikt vier jaar na haar oprichting over een sterk partnerschap. Met het GTI-project “Circularity in & with New Materials” willen de betrokken partners hun innovatiekracht verder bundelen om West-Vlaamse kmo’s uit de kunststofverwerkende en textielindustrie een trekkersrol binnen de circulaire economie te laten nemen.

Het jaarverslag van Fost Plus vzw (mei 2017) bevestigt dat België met een recyclagecijfer van 87,4 procent in 2016 meer dan ooit inzake verpakkingenrecyclage het best presterende land van Europa is. Ondanks deze heel positieve cijfers op vlak van recyclage kunnen ook onze kmo’s heel wat meer halen uit een circulaire economie. In dit economisch systeem, in tegenstelling tot het traditionele lineaire systeem, worden producten en materialen niet hergebruikt maar specifiek ontworpen om hun waarde bij hergebruik te behouden. "Het lineaire model heeft, naast welvaart, ook een immense en structurele hoeveelheid afval tot gevolg. Bovendien zorgt het hoge energie-, grondstoffengebruik en emissie-uitstoot van dit model voor een ernstige klimaat- en milieu-impact”, beseft Jean de Bethune, gedeputeerde voor Economie. "Ook Europa legt nadruk op het belang van circulaire economie en het sluiten van kringlopen. Vanuit Vlaanderen is deze transitie als prioriteit opgenomen in de transitiebeleidsnota 2050. Dit project biedt onze kmo’s de kansen om terzake een voortrekkersrol op te nemen.”

De Fabriek voor de Toekomst Nieuwe Materialen, geïnitieerd door de POM West-Vlaanderen, is een hecht samenwerkingsverband tussen kmo’s, kennisinstellingen en de bedrijfswereld dat initiatieven organiseert om de textiel- en kunststoffensector te versterken. Met bijna 700 ondernemingen met een omzet van ruim 30 miljoen euro en een directe tewerkstelling van 14.000 mensen is deze industriële cluster heel belangrijk voor West-Vlaanderen. Het recent goedgekeurde project Circularity in & with New Materials is een initiatief van de Fabriek van de Toekomst Nieuwe Materialen en haar partners met als doel de kmo’s uit deze sector nog competitiever te maken. “Concreet zal het Vlaams Kunststoffencentrum (VKC), uitvalsbasis van de Fabriek voor de Toekomst Nieuwe Materialen, worden uitgebreid. Zo komen er een tiental testmachines bij”, aldus Jean de Bethune. "Met die toestellen kunnen kunststof en textielafvalstromen beter geïdentificeerd worden zodat recyclaatstromen, o.m. door toevoeging of verwijdering van bepaalde additieven, geoptimaliseerd kunnen worden. Producenten kunnen bijgevolg dit materiaal feilloos inzetten in hun productieproces.” Het project creëert daarbij ook een innovatielabo voor doorgedreven inhoudelijke samenwerking tussen ondernemingen en kennisactoren volgens de principes van open innovatie doorheen de waardeketen.

Paneltim N.V. uit Lichtervelde is een lichtend voorbeeld wat betreft het gebruik van recyclaten in hun productie. Het produceert kwalitatieve en ecologisch verantwoorde kunststofpanelen voor de wereldwijde agro- en constructiesector. Het bedrijf werkt zoveel mogelijk volgens het businessmodel Cradle to Cradle waarbij de gecreëerde producten van begin tot eind veilig en herbruikbaar zijn. Paneltim vervaardigt haar producten uit polypropyleen copolymeer of uit high density polyethyleen. 50% van alle panelen die Paneltim produceert worden gemaakt van 100% gerecycleerde materialen. De jarenlange ervaring bij het inzetten van recyclaten, resulteert in de creatie van groot vertrouwen binnen de totale waardenketen. Door hun recycleerbaarheid behouden Paneltim panelen altijd hun grondstofwaarde.

“We willen onze West-Vlaamse kmo’s, maar ook de eindgebruiker, meer vertrouwd maken met het gebruik van recyclaten, zoals bijvoorbeeld bij Paneltim, en hen overtuigen van de fundamentele meerwaarde en bedrijfseconomische opportuniteit van een circulair economisch model”, vertelt Jean de Bethune. "Met dit project bundelen we de knowhow van de verschillende partners en kennisinstellingen (KU Leuven, UGent, Howest, Vives, Centexbel, Catalisti en TUA West), elk vanuit hun eigen expertise.  Met deze verworven kennis bouwen we nieuwe duurzame waardeketens (value chain) op. We willen dit doen van grondstof, over ontwerp tot eindproduct en richten ons bijgevolg tot alle ondernemingen die betrokken zijn.”

Het project “Circularity in & with New Materials” werd ingediend i.k.v. de GTI West-Vlaanderen binnen het EFRO Vlaanderen programma. POM West-Vlaanderen en copromotoren Catalisti, Centexbel, KU Leuven, UGent, Howest, Vives  en TUA West, werken samen om het project te realiseren. De totale projectkost bedraagt 2.500.000 euro. Minstens 650.000 euro hiervan wordt met provinciale middelen toegereden. Het project rekent daarnaast op 1.000.000 euro Europese steun van EFRO en Vlaams minister Muyters kende 500.000 euro toe uit het Hermes-fonds.  Dankzij de GTI vloeit er in eerste instantie 20 miljoen euro aan Europese middelen naar West-Vlaanderen. Deze som fungeert als hefboom om in totaal minimaal 50 miljoen euro in onze West-Vlaamse economie te injecteren. Elk project vult daarbij een deel van de totale industrieversterkende puzzel in.